Nieuwe afluisterwet hoort verkiezingsthema te zijn

Politici moeten in komende campagne steun vragen voor plannen

De Volkskrant legde de hand op de tekst van de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, en deelde deze met de NOS. Uit het wetsvoorstel blijkt dat het kabinet de bevoegdheden van de geheime diensten fors wil uitbreiden.

Het kabinet wil dat de veiligheidsdiensten vanaf 2017 op grote schaal kunnen aftappen en hacken. Ook bij burgers die geen verdachten zijn, maar bijvoorbeeld (toevallig of niet) dezelfde server gebruiken als het doelwit van een tap.

Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk ontkent dat dit ongericht zal gebeuren. ‘We gaan de kabel niet met een soort sleepnet aftappen. We blijven zorgvuldig kijken of het proportioneel en noodzakelijk is’, zei hij. Een nieuwe toetsingscommissie van oud-rechters moet daar toezicht op gaan houden.

Ongericht

Er is veel geschreven over de kritiek op het wetsvoorstel. Niet alleen burgers en privacy-activisten, maar ook telecombedrijven, MKB-Nederland, VNO-NCW en het College voor de Rechten van de Mens hekelen het ongerichte karakter van de wet. Over die ongerichtheid is dus duidelijk een verschil van mening.

Het is uiteraard prima als de overheid effectiever kan aftappen om terrorisme en criminaliteit te bestrijden, en het is ook begrijpelijk dat Nederland in de pas wil lopen met de buurlanden. Hoe kunnen we dit wetsvoorstel politiek duiden?

Volgens de plannen moet in 2017 begonnen worden met het ruimer aftappen, inclusief een investering in de geheime diensten AIVD en MIVD van 15 miljoen euro. Dan 25 miljoen euro in 2018 en vervolgens 35 miljoen euro in de jaren 2019, 2020 en 2021. Het huidige wetsvoorstel bevat een vijfjaarlijkse evaluatie.

Privacybescherming

In maart 2017 wordt de nieuwe Tweede Kamer gekozen. Daarna zal een nieuw kabinet aantreden. Nu komt het toch een beetje over alsof de politiek dit er nog even snel voor de verkiezingen doorheen wil jassen, terwijl het perfect in de planning past om voor deze veranderingen een kiezersmandaat te vragen.

In 2012 had geen enkele politieke partij dit plan in het verkiezingsprogramma staan. Geen politicus heeft toen campagne gevoerd om dit soort wetten in te voeren. Integendeel. Zij legden toen vooral de nadruk op privacybescherming.

In het VVD-programma van 2012 staat over inbreuken op de privacy: ‘Het moet hierbij gaan om opsporingsactiviteiten of inlichtingenoperaties, niet om het willekeurig aanleggen of toegankelijk maken van hele databestanden.’

In het PvdA-programma van 2012 ligt ook de nadruk op privacybescherming. Er staat dat wetgeving die de privacy van burgers vergaand inperkt slechts voor een beperkte periode mag gelden, daarna geëvalueerd moet worden, en alleen voortgezet mag worden als de noodzaak daarvan overtuigend is aangetoond.

Het CDA, waar Sybrand Buma nu als hardste roept om snel de aftapregels te verruimen, had hier in 2012 niets over in het programma staan. Enkel wat algemeenheden over het belang van privacy. De PVV sprak zich in 2012 uit tegen ‘Big Brother Vadertje Staat’ maar is erg vaag over het waarborgen van privacy.

Van SP, D66 en GroenLinks kunnen we aannemen dat zij waarschijnlijk tegen dit wetsvoorstel zullen stemmen. Dat weet ik niet zeker, maar dat schat ik zo in.

Proefperiode

Als we de planning bekijken, en lezen wat partijen in 2012 beloofd hebben, dan lijkt het mij logisch dat ze kiezen voor een pilot – een proefperiode – in 2017, met alle extra bevoegdheden en de 15 miljoen euro investering, maar het deel van 2018 tot 2021 (al dan niet aangepast) in hun verkiezingsprogramma’s zetten.

Daarmee voorkomen de partijen ook meteen dat het volgende kabinet grote wijzigingen moet aanbrengen in wetgeving die dan al is aangenomen en tot 2021 loopt. Er is geen echte noodzaak om dit van 2017 tot 2021 vast te leggen terwijl er binnen drie maanden nadat de wet ingaat al nieuwe verkiezingen zijn.

Het moet toch eenvoudig kunnen door de eerste evaluatie van de wet van vijf jaar naar één jaar te brengen, de plannen voor 2018-2021 een beoogd ‘scenario’ te noemen, en er op die manier in wezen een tijdelijke wet van te maken?

Dan houden de partijen woord, kunnen de veiligheidsdiensten in 2017 aan het werk met ruimere regels, kan het huidige kabinet geen gebrek aan daadkracht verweten worden, maar kan iedereen zich bij de komende verkiezingen wel vrij uitspreken over de plannen, en eventuele aanpassingen voor de jaren daarna.

Video: Volkskrant over inlichtingenwet

Foto: Dennis Skley

facebook share facebook share

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>